Spis treści:
- Charakterystyka i wygląd tymianku pospolitego
- Jak uprawiać tymianek w ogrodzie?
- Kiedy i jak zbierać tymianek? Praktyczne wskazówki
- Lecznicze właściwości tymianku - zastosowanie w medycynie i kuchni
Charakterystyka i wygląd tymianku pospolitego
Ta zimozielona roślina dorasta do wysokości 15-30 cm. Tworzy zwarte, silnie rozgałęzione krzewy o pokroju poduszkowatym. System korzeniowy jest palowy, silnie rozwinięty, z licznymi korzeniami bocznymi sięgającymi do głębokości 30 cm.
Łodygi tymianku są cienkie, zdrewniałe u podstawy, wzniesione lub płożące się, pokryte drobnymi włoskami, rozgałęziające się. Liście drobne, naprzeciwległe, długości 4-8 mm, eliptycznolancetowate, całobrzegie, z podwiniętymi brzegami. Blaszka liściowa jest skórzasta, ciemnozielona na wierzchniej stronie, jaśniejsza od spodu, pokryta gruczołkami olejkowymi.
Kwiaty rośliny są drobne, długości 4-6 mm, zebrane w nibyokółki skupione w główkowate lub krótkie kłosokształtne kwiatostany na szczytach pędów. Korona jest dwuwargowa - warga górna wycięta, a dolna trójdzielna, barwy różowej do fioletowej.
Kwitnienie przypada na okres od maja do września. Owocem jest rozłupnia rozpadająca się na cztery jajowate rozłupki o brunatnej barwie, długości około 0,5 mm.
Jak uprawiać tymianek w ogrodzie?
Tymianek wymaga stanowiska słonecznego, osłoniętego od wiatru. Najlepiej rośnie na glebach przepuszczalnych, wapiennych, o pH 6,5-7,5. Gleba powinna być średnio żyzna, bez tendencji do zastoju wody.
Rozmnażanie możliwe jest przez siew nasion wprost do gruntu w kwietniu lub przez sadzonki sporządzone w sierpniu. Nasiona wysiewa się na głębokość 0,5 cm, w rzędach odległych od siebie o 30 cm. Po wzejściu siewki przerywa się, pozostawiając rośliny co 20-25 cm. Sadzonki pobiera się z wierzchołków pędów długości 8-10 cm i ukorzenia w mieszance torfu z piaskiem. Ukorzenione sadzonki można wysadzać wczesną wiosną lub późnym latem.
Rośliny wymagają umiarkowanego podlewania, tylko w okresach suszy. Nawożenie organiczne stosuj przed założeniem uprawy, a mineralne wiosną w dawce 20-30 g nawozu wieloskładnikowego na mkw. Pielęgnacja polega na systematycznym odchwaszczaniu i spulchnianiu gleby. Przed zimą wskazane jest okrycie roślin warstwą suchych liści lub gałązek świerkowych.
Kiedy i jak zbierać tymianek? Praktyczne wskazówki
Ziele tymianku zbiera się w okresie kwitnienia, ścinając pędy 10 cm nad ziemią. W ciągu roku możliwe są 2-3 zbiory. Zebrany surowiec suszy się w warunkach naturalnych w miejscu zacienionym i przewiewnym lub w suszarniach w temperaturze 35°C. Wysuszony surowiec przechowuj w szczelnych opakowaniach, w miejscu suchym i zaciemnionym.
Lecznicze właściwości tymianku - zastosowanie w medycynie i kuchni
Tymianek zawiera cenny olejek eteryczny, którego głównym składnikiem jest tymol, warunkujący większość właściwości leczniczych rośliny.
Główne grupy związków biologicznie czynnych zawarte w roślinie to:
- olejek eteryczny (2-2,5%) - ma właściwości przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze, wykrztuśne;
- garbniki (7-10%) - działają przeciwzapalne i ściągająco;
- flawonoidy - mają potencjał przeciwutleniający i przeciwzapalny;
- kwasy fenolowe - działają przeciwutleniająco.
Tymianek stosuje się wewnętrznie w postaci naparu (1-2 łyżeczki suszu na szklankę wrzątku) w leczeniu infekcji górnych dróg oddechowych, stanów zapalnych jamy ustnej i gardła oraz dolegliwości trawiennych. Zewnętrznie służy on do płukania jamy ustnej i gardła oraz do kąpieli leczniczych. Olejek tymiankowy jest wykorzystywany w aromaterapii oraz jako składnik preparatów przeciwkaszlowych i odkażających.
U osób nadwrażliwych na olejki eteryczne mogą wystąpić reakcje alergiczne.
Źródło: Deccoria.pl
