Spis treści:
- Wygląd dziurawca zwyczajnego
- Uprawa dziurawca zwyczajnego
- Zbiór i przechowywanie dziurawca zwyczajnego
- Właściwości i zastosowanie dziurawca zwyczajnego
Wygląd dziurawca zwyczajnego
Dziurawiec zwyczajny jest byliną dorastającą do wysokości 30-100 cm, o wyprostowanym, rozgałęzionym pokroju. Łodyga jest wzniesiona, o przekroju okrągłym z dwoma podłużnymi listewkami, często z czerwonawym zabarwieniem. Liście są naprzeciwległe, siedzące, eliptyczne, o długości 1-3 cm, z charakterystycznymi przezroczystymi gruczołkami (widocznymi pod światło jako drobne "dziurki") oraz czarnymi punktami na obrzeżach.
Kwiaty dziurawca są złocistożółte, pięciopłatkowe, o średnicy 1,5-2,5 cm, zebrane w wiechowate kwiatostany na szczycie łodygi. Pręciki są liczne, zrośnięte u nasady w kilka pęczków. Kwitnienie trwa od czerwca do września. Owocem jest trójkomorowa torebka o długości 5-9 mm, zawierająca drobne, ciemnobrązowe nasiona.
Zobacz również:
Uprawa dziurawca zwyczajnego
Dziurawiec zwyczajny preferuje stanowiska słoneczne lub lekko półcieniste, osłonięte od silnych wiatrów. Najlepiej rośnie na glebach średnio żyznych, przepuszczalnych, o odczynie lekko kwaśnym do obojętnego (pH 5,5-7,0). Toleruje okresowe przesuszenie podłoża.
Nasiona wysiewa się wczesną wiosną (marzec-kwiecień) lub jesienią (wrzesień-październik) bezpośrednio do gruntu, na głębokość 0,5-1 cm. Rozstawa między roślinami powinna wynosić 30-40 cm. Dziurawca można rozmnażać też przez podział kęp.
Roślinę należy podlewać głównie w okresie kiełkowania i wzrostu młodych sadzonek oraz podczas długotrwałej suszy. Dziurawiec nie wymaga intensywnego nawożenia - wystarczy wczesną wiosną zastosować kompost.
Pielęgnacja obejmuje regularne odchwaszczanie, zwłaszcza w pierwszym roku uprawy, oraz usuwanie przekwitłych kwiatostanów, co zapobiega nadmiernemu rozsiewaniu się rośliny.
Zbiór i przechowywanie dziurawca zwyczajnego
Surowcem zielarskim dziurawca jest ziele, które zbiera się w początkowym okresie kwitnienia, gdy połowa kwiatów jest rozwinięta (czerwiec-lipiec). Ścina się górne części pędów o długości 20-30 cm, bez zdrewniałych łodyg. Zbiór przeprowadza się w dni słoneczne, po obeschnięciu rosy, najlepiej przed południem.
Ziele należy suszyć w zacienionym, przewiewnym miejscu, w temperaturze 35-40°C. Prawidłowo wysuszony surowiec ma intensywnie zieloną barwę z żółtymi kwiatami i charakterystyczny aromatyczny zapach. Suszone ziele należy przechowywać w szczelnie zamkniętych pojemnikach ze szkła lub papieru, w suchym i ciemnym miejscu, przez okres do 12 miesięcy.
Zobacz również:
Właściwości i zastosowanie dziurawca zwyczajnego
Główne grupy związków występujących w dziurawcu zwyczajnym to:
- naftodiantrony (hiperycyna, pseudohiperycyna) - badane pod kątem potencjalnego wpływu na nastrój i działania przeciwwirusowego;
- floroglucinole (hyperforyna, adhyperforyna) - wykazują właściwości przeciwbakteryjne i przeciwzapalne, badane również w kontekście wpływu na funkcje neurologiczne;
- flawonoidy (rutyna, kwercetyna, hiperozyd) - działają przeciwutleniająco i wzmacniają naczynia krwionośne;
- olejek eteryczny (pinen, cyneol) - wykazuje działanie antyseptyczne i przeciwzapalne.
Dziurawiec jest tradycyjnie stosowany przy łagodnych zaburzeniach nastroju, niepokoju i bezsenności, choć badania kliniczne dają niejednoznaczne wyniki odnośnie do jego skuteczności w tych wskazaniach. Zewnętrznie stosuje się go w formie olejków, maści i nalewek na drobne rany, oparzenia, stłuczenia i bóle mięśniowe.
Należy koniecznie skonsultować się z lekarzem przed zastosowaniem dziurawca, szczególnie w przypadku jakichkolwiek zaburzeń nastroju wymagających profesjonalnej diagnozy i leczenia. Dziurawiec wchodzi w interakcje z wieloma lekami, zmniejszając ich stężenie we krwi poprzez indukcję enzymów wątrobowych. Przeciwwskazaniami do stosowania są ciąża, karmienie piersią oraz nadwrażliwość na światło.
Źródło:deccoria.pl
