Porady ogrodnicze

Ćma bukszpanowa - jak zwalczać i jak uratować zniszczone bukszpany?

Bukszpan wiecznie zielony (Buxus sempervirens) stanowi podstawę wielu kompozycji ogrodowych, zwłaszcza ogrodów zabytkowych, historycznych, zamkowych oraz pałacowych. Stosowany był od wieków, jako obwódki kwater ogrodowych, formowano z niego labirynty, żywopłoty oraz formy topiaryczne. Do dziś ten krzew często stosowany jest we współczesnych ogrodach jako zimozielona baza ogrodu. 

fot. 123RF/PICSEL
REKLAMA

Od paru lat, posiadacze tego gatunku zaczęli zauważać masowe zanikanie części roślin, a nawet obumieranie egzemplarzy. Po wielu obserwacjach i badaniach za przyczynę tego zjawiska uznano ćmę azjatycką (Cydalima perspectalis), ze względu na żer ukierunkowany tylko na bukszpan, potocznie zwaną ćmą bukszpanową.

gąsienica ćmy bukszpanowej fot. Gąsienica ćmy bukszpanowej

Jak wskazuje nazwa gatunkowa, ćma pochodzi z Azji. W Europie zaczęła się stopniowo rozprzestrzeniać w Europie w wyniku importowania roślin. Najbardziej problematyczne są gąsienice, które obgryzają młode oraz częściowo zdrewniałe części roślin, oraz są trudne do zlokalizowania ze względu na ubarwienie bardzo zbliżone do liści bukszpanu. Kolejną trudność stanowi fakt, że jaja składane są wewnątrz krzewu, przez co trudno je zlikwidować. Ćma nie ma w Europie bezpośredniego wroga. Nie jest ona zjadana przez ptaki, a jedynym jej zjadaczem jest szerszeń azjatycki (Vespa velutina), występujący jedynie w ojczyźnie pasożyta.

Jak wygląda ćma bukszpanowa? 

Dorosłe osobniki na pozór przypominają zwykłe ćmy. Rozpiętość białych lub jasnobrązowych skrzydeł z charakterystyczną obwódką wynosi ok. 4 cm. Są aktywne wiosną i latem, od kwietnia do września. Samice składają jasnożółte jaja z czarną plamką w środkowej partii krzewu, na spodzie liści. Mają one średnicę 1 mm, są zebrane w licznych grupach, po 15-30 sztuk.

Larwy ćmy bukszpanowej

Najgroźniejsze – najbardziej żarłoczne są larwy. Po wykluciu się mają zaledwie milimetr, jednak w ciągu kilku tygodni dorastają do 4 cm długości. Ich ciała są zielone lub brązowe, pokryte podłużnymi, czarnymi paskami. Młode osobniki żerują głównie na brzegach liści, starsze zjadają je w całości. Ćmy wydają 2-3 pokolenia w roku. Larwy z ostatniego cyklu zimują w kokonach ukrytych między liśćmi bukszpanu.

Żerowanie ćmy bukszpanowej — po czym poznać? 

Gąsienice tworzą oprzędy i kokony pokryte czarnymi odchodami. Gałęzie pokryte są obficie białą, wełnistą powłoką.

Fot. Didgeman - pixabay.com


Ćma bukszpanowa zwalczanie 

Na początek, należy pod roślinami rozłożyć maty i „przeczesywać” krzewy, co 10-14 dni w trakcie sezonu. Zebrane na macie jaja, larwy oraz gąsienice należy zniszczyć, wyklucza się składanie odpadów na kompostownik. Kolejną metodą jest wykonanie oprysku preparatem Mospilan 20. Pierwszy oprysk przeciwko ćmie bukszpanowej wykonuje się w kwietniu.  Stosuje się go w porze wieczornej, przy bezwietrznej i bezdeszczowej pogodzie, po oblocie pszczół w okresie najintensywniejszego składania jaj przez ćmy oraz wylęgu larw. Mospilan 20SP dawkowanie: dla jednorazowego zastosowania 1 g / 2,5 l wody.

Fot.©123RF/PICSEL

Ćma bukszpanowa — preparaty, które zwalczają szkodnika 

Obok Mospilanu do skutecznych środków na ćmę bukszpanową zalicza się: 

Polysect 005 SL — działa ogólnie, stosowany w uprawach ogrodowych, jak i doniczkowych. Po rozcieńczeniu środek aplikowany jest opryskiwaczem ręcznym lub doglebowo, przy podlewaniu. Polysect 005 SL dawkowanie: 10 ml / 1 l wody (oprysk w ogrodzie)  6 ml / 100 ml wody dla 1 l ziemi.

Lepinox Plus – preparat o działaniu powierzchniowym, przeznaczony do zwalczania przede wszystkim gąsienic ćmy bukszpanowej. Zawiera bakterie, po których spożyciu ćma przestaje żywić się liśćmi, a po upływie ok. 72 godzin obumiera. Preparat stosuje się jako oprysk nalistny. Pierwszy oprysk należy wykonać w kwietniu/maju, bezpośrednio po wylęgu. Lepinox Plus – dawkowanie: 10 g / 5 l wody na obszar o 100 m kw.

Pułapka feromonowa na ćmę bukszpanową 

Kolejną metodą są pułapki feromonowe. Motyle wabią siebie nawzajem poprzez zapach. Pułapka zwabia męskie osobniki, dzięki czemu nie dochodzi do zapłodnienia. Pułapka składa się z pojemnika lejkowego oraz wkładu, który stanowi dyspenser feromonowy CDP. Pojemnik należy wypełnić niedużą ilością wody z płynem do naczyń oraz umieścić dyspenser, po czym powiesić go nad bukszpanem na wysokości 1,5 - 2 m. Jeden pojemnik wystarcza na obszar do 2500 m2. Jeśli ogród podzielony jest na strefy architekturą lub drzewostanem, należy umieścić pułapki w poszczególnych sekcjach. Wkłady należy wymieniać, co ok. 5 tygodni, rozpoczynając w marcu, a kończąc na jesieni. Pojemnik należy cyklicznie opróżniać z dorosłych osobników.

Domowe sposoby na ćmę bukszpanową 

W celu zwalczania ćmy bukszpanowej poza konwencjonalnymi preparatami można wypróbować domowe sposoby lub naturalne opryski. 

Oprysk na ćmę bukszpanową z wrotyczu

Na szkodnika odstraszająco działają opryski z gnojówki z wrotyczu. Jej wykonanie jest proste: 1 kg rozdrobnionych liści wrotyczu zalewa się 10 l wody. Nastaw powinien fermentować przez 2-4 tygodnie. Będzie gotowy do użycia, gdy płyn będzie klarowny i niepieniący się. Rośliny pryska się regularnie od wiosny.

W podobny sposób wykorzystać można tytoń. 0,5 kg liści rośliny należy zaparzyć w 5 l wody. Oprysk jest gotowy do użycia po 24 godzinach. Poznaj więcej przepisów na domowe opryski!

Na forach ogrodniczych internauci polecają, by bukszpan pryskać opryskiem z szarego mydła. 75 g mydła należy zetrzeć na tarce i rozpuścić w 5 litrach ciepłej wody. Metoda ta świetnie sprawdza się nie tylko w przypadku larw motyli, ale również przeciwko mszycom, przędziorkom i wełnowcom.  

Czy bukszpan odrośnie po ćmie bukszpanowej?

Na ogół krzewy odrastają, chociaż ich rekonwalescencja zależy od tego, w jakim stopniu zostały uszkodzone. Profilaktycznie bukszpan należy regularnie doglądać i przeczesywać jego liście. Ćma żeruje początkowo w wewnętrznej partii krzewów, ma więc czas by dokonać wiele szkód, zanim zostanie zauważona. Tym większa jest szansa na odratowanie porażonych okazów, im wcześniej zaczniemy działać. Po zastosowaniu wyżej opisanych zabiegów, krzewy trzeba skrócić o obumarłe i uszkodzone pędy – po takim cięciu jest szansa, że wypuszczą nowe liście jeszcze latem lub w przyszłom roku. W przypadku żywopłotów ogołoconych przez ćmę do cna i wysuszonych, ich regeneracja może potrwać nawet kilka lat.

mgr inż arch. kraj. Anna Waligóra Jędrzejowska & Redakcja Deccoria.pl

Autorska pracownia projektowa ekoartprojekt

Reklama

Przeczytaj również

REKLAMA
REKLAMA

Dodaj komentarz

Wasze komentarze (3)

zyx

200 strzyzonych przez 25 lat bukszpanowych kul poszło mi w 2 lata. 25 lat mojej pracy szlag trafił, wszystko wycięłam. Te które próbowały odrastać, poszły w drugim roku, zostały przez ćmę zjedzone. Opryski kupionym na tę ćmę preparatem nie pomogły

Nunek

naturalnym wrogiem ćmy bukszpanowej jest... zwinna jaszczurka! Żyje tylko w czystym środowisku...

REKLAMA
Witold

Na ćmę bukszpanową użyłem wywaru z niedopałków, czekam na efekty. Wiem że to trucizna, ale bukszpanu się nie je , pszczół niestety nie ma. Myślę że to nikomu oprócz ćmy nie zaszkodzi.

Polecane artykuły

Ostatnio spodobało się

Informacja

Nie możesz dodać komentarza do tej treści. To okno zamknie się automatycznie za 3 sekundy.

Edytuj komentarz

Usuń komentarz

Czy na pewno chcesz usunąć komentarz do artykułu "Ćma bukszpanowa - jak zwalczać i jak uratować zniszczone bukszpany?"? Tej operacji nie można cofnąć.

Wyślij mailem

Informacja

Zgłoś nadużycie

Informacja

To okno zamknie się automatycznie za 3 sekundy.
REKLAMA

Wyłącz to powiadomienie

Nie będziesz już więcej otrzymywać powiadomień do tego zdarzenia.
Państwa przeglądarka jest nieaktualna. Aby zapewnić większe bezpieczeństwo, wygodę i komfort użytkowania w tej witrynie, proszę zaktualizować swoją przeglądarkę.
Polub nas, aby otrzymywać niezliczone pomysły wprost na swoją tablicę!

Edycja zdjęcia

Obróć

Informacja

Zaloguj się

Newsletter

Zapisz się do newslettera, aby otrzymywać najciekawsze artykuły oraz inspiracje z serwisu Deccoria.pl

Powiadomienia

Informacja

Nie możesz wykonać tej akcji. To okno zamknie się automatycznie za 3 sekundy.