Spis treści:
- Wygląd jałowca pospolitego
- Uprawa jałowca pospolitego
- Zbiór, suszenie i przechowywanie jałowca pospolitego
- Właściwości i zastosowanie jałowca pospolitego
Wygląd jałowca pospolitego
Jałowiec pospolity to zimozielony krzew lub niewielkie drzewo z rodziny cyprysowatych (Cupressaceae), osiągający wysokość od 2 do 12 m, o stożkowatym lub kolumnowym pokroju. Pień oraz gałęzie pokrywa czerwonobrązowa, włóknista kora, łuszcząca się z wiekiem. Igły występują w okółkach po 3, są sztywne, kłujące, o długości 1-2 cm, z wierzchu wklęsłe z białym paskiem szparek, od spodu wypukłe i ciemnozielone.
Roślina jest dwupienna z drobnymi męskimi kwiatami zebranymi w żółtawe strobile i żeńskimi tworzącymi niewielkie, zielone szyszeczki. Kwitnie w kwietniu i maju. Owocem są kuliste szyszkojagody o średnicy 6-9 mm, początkowo zielone, dojrzewające po 2-3 latach do ciemnogranatowej barwy z niebieskawym nalotem. Zawierają one 2-3 trójkanciaste, twarde nasiona.
Zobacz również:
Uprawa jałowca pospolitego
Jałowiec preferuje stanowiska słoneczne lub lekko zacienione, osłonięte od silnych wiatrów. Jest gatunkiem mało wymagającym pod względem glebowym - rośnie dobrze na podłożach piaszczystych, kamienistych, przepuszczalnych, o odczynie lekko kwaśnym do zasadowego (pH 5,0-8,0). Nie toleruje terenów podmokłych z ciężkimi, zbitymi glebami.
Sadzenie przeprowadza się wczesną wiosną lub jesienią (wrzesień-październik). Młode rośliny umieszcza się w dołach o wymiarach 50 x 50 x 50 cm, zachowując rozstawę 2-3 m dla form drzewiastych i 1-1,5 m dla krzewiastych.
Jałowiec wymaga umiarkowanego podlewania, jedynie w okresach długotrwałej suszy. Nawożenie powinno być oszczędne - raz w roku wiosną można zastosować nawóz wieloskładnikowy do roślin iglastych. Pielęgnacja obejmuje głównie usuwanie suchych i chorych gałęzi oraz odchwaszczanie otoczenia krzewu.
Rozmnażanie odbywa się przez nasiona lub fragmenty pędów. Nasiona wymagają stratyfikacji trwającej 2-3 miesiące w temperaturze 3-5°C. Zdrewniałe fragmenty pędów pobiera się późnym latem i ukorzenia w podłożu torfowo-piaszczystym.
Zbiór, suszenie i przechowywanie jałowca pospolitego
Surowcem zielarskim są dojrzałe szyszkojagody, które zbiera się późną jesienią (październik-listopad), kiedy osiągną ciemnogranatową barwę. Zbioru dokonuje się ręcznie, ostrożnie odrywając dojrzałe owoce lub strząsając je na rozłożoną płachtę.
Zebrane owoce suszy się w temperaturze do 35°C, rozkładając je cienką warstwą w przewiewnym, zacienionym miejscu lub w suszarni. Prawidłowo wysuszony surowiec ma ciemną barwę i zachowuje charakterystyczny balsamiczny zapach.
Wysuszone szyszkojagody należy przechowywać w szczelnie zamkniętych pojemnikach, w suchym i chłodnym miejscu. Przy zachowaniu odpowiednich warunków surowiec zachowuje właściwości lecznicze przez około 12-18 miesięcy.
Zobacz również:
Właściwości i zastosowanie jałowca pospolitego
Główne grupy związków występujących w jałowcu pospolitym to:
- olejek eteryczny (1-2%, głównie α-pinen, sabinen, mircen) - działa moczopędnie, przeciwbakteryjnie i wiatropędnie;
- flawonoidy (apigenina, luteolina) - wykazują działanie przeciwutleniające i przeciwzapalne;
- garbniki - działają ściągająco i przeciwbakteryjnie;
- cukry i żywice - wspomagają procesy trawienne i działają ochronnie na błony śluzowe.
Jałowiec stosuje się głównie w schorzeniach układu moczowego jako środek moczopędny, odkażający drogi moczowe i przeciwzapalny. Wykazuje korzystne działanie w przypadkach nieżytu przewodu pokarmowego, wzdęć i niestrawności.
Długotrwałe stosowanie preparatów jałowcowych może powodować podrażnienie nerek i dróg moczowych. Przed rozpoczęciem kuracji tym surowcem należy skonsultować się z lekarzem.
W przemyśle spożywczym szyszkojagody wykorzystywane są jako przyprawa do mięs (zwłaszcza dziczyzny), kiszonej kapusty i marynat. Stanowią również ważny składnik napojów alkoholowych, w tym tradycyjnego ginu.
żródło: deccoria.pl
