Spis treści:
- Wygląd perzu właściwego
- Uprawa perzu właściwego
- Zbiór, suszenie i przechowywanie perzu właściwego
- Właściwości i zastosowanie perzu właściwego
Wygląd perzu właściwego
Perz właściwy to trwała bylina z rodziny wiechlinowatych (Poaceae), osiągająca wysokość 20-150 cm. Charakteryzuje go rozbudowany system korzeniowy złożony z długich, rozgałęzionych kłączy barwy słomkowej, sięgających do 2 m długości i penetrujących glebę na głębokość 10-20 cm. Łodyga ma postać typowego dla traw źdźbła - jest cylindryczna, pusta w środku, gładka lub lekko szorstka. Liście są równowąskie, płaskie, o długości 10-40 cm i szerokości 4-15 mm, szarozielone, z charakterystycznymi uszkami u nasady blaszki.
Kwiaty zebrane są w wydłużony, wzniesiony kłos o długości 7-20 cm, złożony z naprzemianległych kłosków osadzonych bezpośrednio na osi. Kwitnienie przypada na okres od czerwca do sierpnia. Owocem jest podłużny ziarniak o długości 7-10 mm.
Zobacz również:
Uprawa perzu właściwego
Perz właściwy jest rośliną ekspansywną, która w warunkach naturalnych nie wymaga pielęgnacji. Preferuje stanowiska słoneczne lub półcieniste. Najlepiej rozwija się na glebach żyznych, próchnicznych, przepuszczalnych, o odczynie obojętnym do lekko zasadowego (pH 6,5-7,5). Toleruje jednak szeroki zakres warunków glebowych.
Rozmnażanie odbywa się głównie wegetatywnie poprzez fragmenty kłączy - każdy odcinek zawierający węzeł jest zdolny do regeneracji całej rośliny. Rozmnażanie generatywne z nasion ma mniejsze znaczenie praktyczne.
Ze względu na status chwastu perz nie jest celowo uprawiany, a wręcz zwalczany w uprawach rolniczych.
Zbiór, suszenie i przechowywanie perzu właściwego
Surowcem zielarskim są kłącza, pozyskiwane wczesną wiosną (marzec-kwiecień) lub jesienią (wrzesień-październik). Po wykopaniu należy oczyścić je z ziemi, usunąć korzenie boczne i nadziemne części, a następnie umyć w zimnej wodzie i pokroić na odcinki o długości 0,5-1 cm.
Suszenie przeprowadza się w przewiewnym, zacienionym miejscu lub w suszarni w temperaturze do 40°C. Prawidłowo wysuszony surowiec jest elastyczny, ma barwę słomkowożółtą i słodkawy smak.
Suszone kłącza należy przechowywać w szczelnych pojemnikach, w suchym i ciemnym miejscu. W odpowiednich warunkach zachowują właściwości lecznicze przez około 2 lata.
Zobacz również:
Właściwości i zastosowanie perzu właściwego
Główne grupy związków występujących w kłączach perzu to:
- polisacharydy (trytycyna 3-10%, inulina, śluzy do 10%) - działają osłaniająco na błony śluzowe i wspierają funkcje metaboliczne;
- alkohole cukrowe (mannitol, inozytol 2-3%) - wykazują działanie moczopędne i regulują gospodarkę lipidową;
- sole mineralne (związki krzemu, potasu, żelaza) - wspomagają remineralizację organizmu i wzmacniają naczynia krwionośne;
- olejek eteryczny (0,01-0,05%) - działa łagodząco, przeciwbakteryjnie i przeciwgrzybiczo.
Napar lub odwar z kłączy stosowany jest w schorzeniach układu moczowego, zwłaszcza przy stanach zapalnych pęcherza moczowego i cewki moczowej oraz jako wsparcie przy kamicy nerkowej. Surowiec wspomaga również leczenie dny moczanowej i schorzeń reumatycznych dzięki właściwościom oczyszczającym i regulującym wydalanie kwasu moczowego.
Długotrwałe stosowanie preparatów z perzu wymaga ostrożności u osób z obrzękami pochodzenia sercowego lub nerkowego. Przed rozpoczęciem kuracji należy skonsultować się z lekarzem.
Źródło: deccoria.pl
