Spis treści:
- Tak wygląda ruta zwyczajna
- Uprawa ruty zwyczajnej
- Zbiór i przechowywanie ruty zwyczajnej
- Właściwości i zastosowanie ruty zwyczajnej
Tak wygląda ruta zwyczajna
Ruta zwyczajna to wieloletnia bylina osiągająca wysokość 60-80 cm, o wyprostowanym, krzaczastym pokroju. Łodyga jest wzniesiona, sztywna, u podstawy zdrewniała, o zielonkawej barwie z niebieskim nalotem.
Liście są dwukrotnie lub trzykrotnie pierzastodzielne, o długości 5-15 cm, ułożone skrętolegle. Charakterystyczną cechą jest niebieskawo-zielona barwa liści pokrytych warstwą woskową oraz obecność gruczołów olejkowych uwalniających intensywny zapach.
Kwiaty wyrastają w szczytowych baldachogronach. Mają średnicę 8-12 mm, są czterokrotne, o żółtych płatkach z frędzlowatymi brzegami. Kwitnienie przypada na czerwiec-sierpień. Owocem jest kulista torebka o średnicy 6-8 mm, zawierająca czarne, nerkowate nasiona.
Zobacz również:
Uprawa ruty zwyczajnej
Ruta zwyczajna preferuje stanowiska słoneczne, ciepłe i osłonięte od zimnych wiatrów. Najlepiej rozwija się na glebach przepuszczalnych, piaszczysto-gliniastych, o odczynie obojętnym do lekko zasadowego (pH 7,0-8,0). Nie toleruje gleb ciężkich, zabagnionych oraz o wysokiej kwasowości.
Rozmnażanie prowadzi się przez wysiew nasion wczesną wiosną (marzec-kwiecień) w inspekcie lub przez sadzonki zielne pobierane w maju-czerwcu. Nasiona wysiewa się na głębokość 0,5-1 cm, w rozstawie 40-50 cm między rzędami.
Podlewanie powinno być umiarkowane, jedynie w okresach długotrwałej suszy. Nawożenie ogranicza się do jednokrotnego zastosowania kompostu wczesną wiosną. Pielęgnacja obejmuje regularne odchwaszczanie i przycinanie przekwitłych kwiatostanów.
Zbiór i przechowywanie ruty zwyczajnej
Zbiór ziela przeprowadza się w okresie kwitnienia (czerwiec-lipiec), ścinając górne części pędów o długości 15-20 cm. Należy robić to w suchy, słoneczny dzień po obeschnięciu rosy. Podczas prac używaj rękawic ochronnych ze względu na działanie fototoksyczne roślin.
Suszenie odbywa się w zacienionym, przewiewnym miejscu w temperaturze nieprzekraczającej 35°C. Zebrane pędy można wiązać w luźne pęczki lub rozkładać cienką warstwą na siatach. Proces trwa 7-10 dni.
Właściwości i zastosowanie ruty zwyczajnej
Ruta zwyczajna zawiera liczne związki biologicznie czynne odpowiedzialne za jej właściwości lecznicze i repelentne.
Główne grupy związków występujących w rucie zwyczajnej to:
- alkaloidy chinolinowe (rutyna, skimmianina) - działają rozkurczowo i przeciwzapalnie;
- kumaryny (bergapten, ksantotoksyna) - wykazują właściwości fototoksyczne i przeciwgrzybicze;
- olejek eteryczny (2-cineol, limonene) - działa antyseptycznie i repelentnie;
- flawonoidy (rutyna, kwercetyna) - wykazują działanie antyoksydacyjne i wzmacniające naczynia krwionośne;
- garbniki - mają właściwości ściągające i przeciwzapalne.
W ziołolecznictwie rutę stosuje się głównie w formie naparu przy dolegliwościach trawiennych, wzdęciach i skurczach żołądka. Tradycyjnie wykorzystywana była również przy zaburzeniach miesiączki i jako środek rozkurczowy. Zewnętrznie używa się ją do przemywania drobnych ran i zmian skórnych.
W ogrodnictwie ruta wykazuje silne działanie repelentne wobec much, komarów i innych owadów, dlatego często sadzi się ją w pobliżu okien i tarasów. Wykorzystywana jest także jako roślina ozdobna o dekoracyjnych, niebiesko-zielonych liściach.
Stosowanie ruty w celach leczniczych powinno być bezwzględnie konsultowane z lekarzem. Roślina jest silnie toksyczna i może powodować poważne zatrucia. Przeciwwskazana jest u kobiet w ciąży ze względu na działanie poronne. Sok z roślin wywołuje oparzenia skóry pod wpływem światła słonecznego.
Źródło: deccoria.pl
