Spis treści:
- Co to jest mocznik?
- Mocznik – działanie na rośliny
- Jakie rośliny pryskać mocznikiem?
- Kiedy pryskać mocznikiem?
- Jesienny oprysk mocznikiem – dlaczego jest ważny?
- Jak pryskać mocznikiem – proporcje dla oprysku jesiennego
- Czy oprysk mocznikiem jest szkodliwy?
Co to jest mocznik?
W sensie stricte chemicznym mocznik jest diamidem kwasu węglowego. Ma postać sporej wielkości białych kryształków, a w zapachu jest podobny do amoniaku. Nazwa nie jest wcale przypadkowa – ludzki organizm produkuje go w procesie przemiany białek i wydala wraz z moczem. Ten sam proces zachodzi u zwierząt, co wyjaśnia, dlaczego gnojówka bydlęca jest wyjątkowo bogata w azot.
Ze względu na szerokie zastosowanie w rolnictwie i przemyśle mocznik pozyskuje się dziś przede wszystkim w sposób syntetyczny. W 2020 r. na świecie wyprodukowano go ponad 65 milionów ton!
Mocznik – działanie na rośliny
Podstawową funkcją nawozu z mocznikiem jest dostarczanie roślinom azotu. Po rozpuszczeniu kryształków w wodzie ten pierwiastek przybiera łatwo wchłanialną formę amonową oraz azotanową i w takiej postaci efektywnie przedostaje się do tkanek zielonych. A warto pamiętać, że azot jest głównym składnikiem chlorofilu, a więc warunkuje przebieg procesu fotosyntezy.
W ramach klasycznego nawożenia kryształki rozsypuje się bezpośrednio na glebie, wokół krzewów i drzew owocowych, ale także wschodzących kwiatów cebulowych. To zdecydowanie najczęstszy sposób wykorzystania mocznika. Działanie uzależnione jest jednak od stopnia wilgotności gleby oraz temperatury – im jest wyższa, tym nawóz szybciej dociera do komórek.
Alternatywnie mocznik stosuje się również do nawożenia dolistnego, które jest przeprowadzane w fazie wzrostu roślin. W tym przypadku kryształki są rozpuszczane w wodzie, a powstały roztwór jest aplikowany bezpośrednio na liście lub cały trawnik.
Kiedy pryskać mocznikiem, aby uzyskać najlepsze rezultaty? Eksperci zgadzają się, że odpowiednie dawki azotu są korzystne na wszystkich etapach rozwoju, z wyjątkiem okresu kwitnienia. Kluczowe jest jednak, aby wiedzieć, jak kształtują się potrzeby żywieniowe poszczególnych gatunków roślin.
Zastanawiasz się, jak pryskać mocznikiem? Proporcje nawozu dolistnego są uzależnione od fazy rozwojowej rośliny, konkretnej odmiany i panujących warunków. Ostrożność jest wysoce wskazana, gdyż zbyt duże stężenie roztworu może spowodować poważne oparzenia liści. Stąd też mocznikowy nawóz w sprayu czasami dla lepszych rezultatów miesza się z innymi nawozami płynnymi, np. siarczanem magnezu.
Warto pamiętać, że mocznik aplikowany bezpośrednio do gleby powoduje jej zakwaszenie. Przed zastosowaniem powinieneś więc sprawdzić pH ziemi. Nie wszystkie gatunki dobrze zniosą jego gwałtowne podwyższenie!
Jakie rośliny pryskać mocznikiem?
Jeśli planujesz wykorzystać mocznik jak nawóz dolistny, masz przed sobą szerokie pole potencjalnego zastosowania. W skali masowej oprysk aplikowany jest przede wszystkim na uprawy zbóż – pszenicy jarej i ozimej, jęczmienia, owsa, ale także kukurydzy.
Jakie rośliny pryskać mocznikiem w przydomowym ogrodzie? Doskonałymi odbiorcami dolistnego nawozu z azotem są jabłonie i grusze, do których powrócimy jeszcze w dalszej części tekstu. Ponadto opryski o niskim stężeniu (o,5%) poleca się do nawożenia pomidorów, krzewów owocowych typu porzeczki, a także warzyw korzeniowych. Bardzo dobre efekty przynosi także aplikowanie rozpylonego mocznika na przydomowy trawnik – murawa szybko się zagęszcza i nabiera pięknej zielonej barwy.
Kiedy pryskać mocznikiem?
Opryski z mocznika przeprowadza się od wiosny do jesieni, przy czym optymalny termin zależy od celu i indywidualnych potrzeb. Tutaj szczególnie istotne jest rozgraniczenie między wykorzystaniem mocznika jako nawozu oraz środka ochrony.
Kiedy pryskać mocznikiem dla wsparcia rozwoju rośliny? Pierwsze dawki nawozu dolistnego możesz zaaplikować w okresie wzrostu wegetatywnego, gdy powierzchnia liści jest już stosunkowo duża. Jabłoniom i gruszom pomoże to zawiązać owoce, zaś w przypadku pietruszki, selera czy marchwi zwiększy objętość naci. W odniesieniu do malin czy porzeczek eksperci zalecają używanie mocznika w okresie stwierdzonego niedostatku azotu.
Stosowanie nawozów pod koniec lata lub na jesień jest w większości przypadków nieracjonalne i poważnie zagraża kondycji rośliny. Mocznik może jednak pełnić także funkcję pośredniego fungicydu pomagającego zwalczać parch, czyli grzybową chorobę grusz i jabłoni. W tym przypadku idealnym terminem wykonania zabiegu jest druga połowa października lub początek listopada. Zdecydowana większość liści powinna być jeszcze na drzewach. Zbyt późna interwencja bywa nawet dwa razy mniej efektywna!
Przeczytaj również
Jesienny oprysk mocznikiem – dlaczego jest ważny?
Dla sadowników wywoływany przez grzyba Venturia inaequalis parch bywa prawdziwą zmorą. Choroba najpierw dotyka liści, powodując ich brunatnienie i wymieranie, a następnie poraża zawiązki owoców. W rezultacie jabłka stają się zniekształcone, popękane i pokryte czarnymi plamami.
Jeśli w danym roku zaobserwujesz wspomniane wyżej symptomy, rozważ jesienny oprysk mocznikiem. Dlaczego jest ważne, aby przeprowadzić go przed nadejściem zimy? Zwiększona dawka azotu sprawia, że organizmy żerujące na liściach szybciej dokonują ich rozkładu. W rezultacie drastycznie ograniczona zostaje ilość owocników grzyba. W kolejnym sezonie zarodników będzie o wiele mniej, co pozwoli łatwiej kontrolować rozwój parcha.
Oprócz grusz i jabłoni z jesiennego oprysku skorzystać mogą również wiśnie i czereśnie cierpiące na drobną plamistość liści drzew pestkowych. Jest to co prawda infekcja wywoływana przez innego grzyba, ale skuteczność mocznika bywa podobna. Dla jeszcze lepszych rezultatów u drzew owocowych warto przeprowadzić dodatkowy oprysk wczesną wiosną, skupiając się wówczas na glebie i leżącej na niej opadłych liściach.
Jak pryskać mocznikiem – proporcje dla oprysku jesiennego
W celu zwalczania grzybowych infekcji na drzewach owocowych poleca się wykorzystać 5% roztworu mocznika. Oznacza to, że 500 g nawozu w kryształkach należy rozpuścić w 10 litrach wody. Tak przygotowaną mieszanką napełnij odpowiednio duży rozpraszacz i, korzystając z pomocy drabiny, postaraj się opryskać nim całą koronę.
Warto pamiętać, że mocznik nie niszczy zarodników grzyba, ale zaledwie przyspiesza rozkład liści. W sezonie wegetatywnym wskazane może być więc użycie chemicznych środków ochrony roślin, które w aktywny sposób zwalczają chorobę.
Czy oprysk mocznikiem jest szkodliwy?
Stosowanie mocznika w formie nawozu może spowodować poparzenie liści, więc wielu ogrodników podchodzi do tego zabiegu z dużą rezerwą. Nieco inaczej sytuacja wygląda w przypadku oprysku jesiennego, kiedy potencjalne skutki uboczne są minimalne.
Na pytanie, czy oprysk mocznikiem jest szkodliwy dla człowieka, można odpowiedzieć jednym treściwym zdaniem: sam związek nie jest toksyczny, ale może drażnić oczy, więc pryskać należy zawsze w okularach ochronnych!
