Spis treści:
- Wygląd pokrzywy zwyczajnej
- Uprawa pokrzywy zwyczajnej
- Zbiór i przechowywanie pokrzywy zwyczajnej
- Właściwości i zastosowanie pokrzywy zwyczajnej
Wygląd pokrzywy zwyczajnej
Pokrzywa zwyczajna to bylina z rodziny pokrzywowatych (Urticaceae), osiągająca wysokość 60-150 cm, o wyprostowanym, słabo rozgałęzionym pokroju. Łodyga ma kształt czworokątny, jest prosta, ciemnozielona, pokryta sztywnymi, parzącymi włoskami o długości 1-2 mm, zawierającymi kwas mrówkowy. Liście występują naprzeciwlegle, osadzone są na ogonkach, mierzą 6-15 cm długości i 2-5 cm szerokości, mają kształt jajowato-lancetowaty, brzeg ostro piłkowany; również pokryte są parzącymi włoskami.
Kwiaty pokrzywy są drobne (2-3 mm), zielonkawe, zebrane w zwisające kwiatostany wyrastające z kątów liści. Roślina jest dwupienna - kwiaty męskie i żeńskie występują na oddzielnych okazach. Kwitnienie trwa od czerwca do października.
Owocem jest jednonasienny orzeszek o długości około 1 mm, jajowaty, spłaszczony, żółtobrązowy.
Zobacz również:
Uprawa pokrzywy zwyczajnej
Pokrzywa zwyczajna preferuje stanowiska półcieniste do słonecznych, osłonięte od wiatru. Najlepiej rozwija się na glebach żyznych, wilgotnych, bogatych w azot i materię organiczną, o pH 6,0-7,5. Wykazuje dobrą tolerancję na okresowe przesuszenie podłoża.
Sadzenie przeprowadza się wiosną lub jesienią. Sadzonki z fragmentami kłączy umieszcza się w rzędach oddalonych od siebie o 40-60 cm, zachowując odstęp 30-40 cm między roślinami. Alternatywnie można stosować wysiew nasion wczesną wiosną na głębokość 0,5-1 cm.
Pokrzywa wymaga umiarkowanego podlewania w okresach suszy. Do nawożenia używa się kompostu, który rozprowadza się wokół roślin wczesną wiosną. Pielęgnacja koncentruje się głównie na ograniczaniu nadmiernego rozrastania się roślin poprzez systematyczne usuwanie rozłogów. Ze względu na inwazyjny charakter, zaleca się uprawę pokrzywy w wydzielonym miejscu lub w pojemnikach zagłębionych w ziemi.
Zobacz również:
Zbiór i przechowywanie pokrzywy zwyczajnej
Liście pokrzywy zbiera się od maja do września, wybierając młode, zdrowe egzemplarze z górnej części pędów, przed rozpoczęciem kwitnienia roślin. Korzenie pozyskuje się późną jesienią z roślin co najmniej dwuletnich. Nasiona gromadzi się we wrześniu i październiku.
Suszenie liści odbywa się w przewiewnym, zacienionym miejscu w temperaturze 20-25°C, przy czym rozkłada się je cienką warstwą na sitach lub papierze. Korzenie po dokładnym oczyszczeniu i umyciu kroi się na kawałki o długości 3-5 cm i suszy w temperaturze 40-50°C. Prawidłowo wysuszony surowiec zachowuje naturalną, ciemnozieloną barwę liści.
Suszone ziele przechowuje się w szczelnie zamkniętych pojemnikach szklanych lub papierowych, w miejscu suchym i zaciemnionym.
Właściwości i zastosowanie pokrzywy zwyczajnej
Główne grupy związków występujących w pokrzywie zwyczajnej to:
- flawonoidy (kwercetyna, kemferol) - wykazują działanie przeciwzapalne i przeciwutleniające;
- kwasy organiczne (mrówkowy, octowy) - mają właściwości bakteriobójcze;
- chlorofil - wspomaga procesy krwiotwórcze i detoksykacyjne;
- witaminy (A, C, K, z grupy B) - wzmacniają układ odpornościowy;
- składniki mineralne (żelazo, krzem, potas) - regulują gospodarkę mineralną organizmu.
Napar z liści pokrzywy stosuje się przy zaburzeniach przemiany materii, anemii, schorzeniach dróg moczowych oraz jako środek wzmacniający i oczyszczający. Korzeń pokrzywy znajduje zastosowanie w łagodzeniu dolegliwości związanych z przerostem prostaty.
Stosowanie preparatów z pokrzywy powinno być konsultowane z lekarzem, szczególnie w przypadku przyjmowania leków przeciwzakrzepowych, przeciwcukrzycowych lub obniżających ciśnienie tętnicze. Pokrzywa może wzmacniać działanie tych leków.
W ogrodnictwie ekologicznym gnojówka z pokrzywy służy jako naturalny nawóz i środek wzmacniający odporność roślin na choroby.
Źródło: deccoria.pl
