Spis treści:
- Wygląd stewii
- Uprawa stewii
- Zbiór i przechowywanie stewii
- Właściwości i zastosowanie stewii
Wygląd stewii
Stewia to wieloletnia bylina z rodziny astrowatych (Asteraceae), osiągająca wysokość 30-80 cm (w uprawie nawet do 120 cm), o pokroju krzaczastym i rozgałęzionym. Łodyga jest prosta, wzniesiona, u nasady częściowo zdrewniała, delikatnie owłosiona. Liście wyrastają naprzeciwlegle, łopatkowato-lancetowate, o długości 3-6 cm, z karbowanym brzegiem w górnej części, jasnozielone i miękkie w dotyku. Cała roślina pokryta jest drobnymi włoskami.
Kwiaty są drobne, białe z jasnofioletowymi akcentami, rurkowate, zebrane po 2-6 w koszyczki. Kwitnienie w polskich warunkach przypada na jesień. Owocem jest pięciożebrowa, wrzecionowata niełupka o długości 2,5-3 mm.
Zobacz również:
Uprawa stewii
Roślina preferuje stanowiska słoneczne, ciepłe, osłonięte od wiatru. Optymalna temperatura wzrostu to 15-30°C. Stewia wymaga gleb piaszczystych lub piaszczysto-gliniastych, przepuszczalnych, średnio zasobnych w składniki pokarmowe. Odczyn gleby powinien wynosić pH 4,0-7,5.
Nasiona wysiewa się w marcu lub kwietniu do pojemników w ogrzewanym pomieszczeniu. Temperatura kiełkowania powinna wynosić 22-25°C. Sadzonki wysadza się do gruntu po ustąpieniu przymrozków (połowa maja) w rozstawie 60-70 × 15-25 cm.
Stewia wymaga regularnego, umiarkowanego podlewania - jest wrażliwa zarówno na przesuszenie, jak i zalewanie. Zaleca się ściółkowanie podłoża wokół roślin. Pielęgnacja polega na odchwaszczaniu i systematycznym uszczykiwaniu pędów wierzchołków w celu rozkrzewienia. Kwiaty należy usuwać, aby zachować wysoką jakość liści.
Zbiór i przechowywanie stewii
Surowcem zielarskim są liście, które zbiera się jesienią, przed kwitnieniem - wtedy zawartość substancji słodzących jest najwyższa. Można je również obrywać na bieżąco przez cały sezon wegetacyjny, najlepiej w godzinach porannych.
Całą roślinę ścina się przed rozwinięciem kwiatów, a następnie suszy w przewiewnym, zacienionym miejscu. Po wysuszeniu liście oddziela się od łodyg i przechowuje w szczelnie zamkniętych pojemnikach, chroniąc przed światłem i wilgocią. Właściwie przechowywany surowiec zachowuje właściwości przez kilka lat.
Zobacz również:
Właściwości i zastosowanie stewii
Główne grupy związków występujących w stewii to:
- glikozydy stewiolowe (stewiozyd, rebaudiozyd A) - odpowiadają za słodki smak 250-300 razy intensywniejszy od sacharozy, nie wpływają na poziom glukozy we krwi;
- flawonoidy (kwercetyna, kemferol) - wykazują działanie przeciwutleniające;
- kwasy fenolowe - działają antyoksydacyjnie i przeciwzapalnie.
Stewia znajduje zastosowanie jako naturalny słodzik bezpieczny dla osób z cukrzycą, ponieważ nie podnosi poziomu glukozy we krwi (indeks glikemiczny równy 0). Glikozydy stewiolowe są stabilne termicznie do temperatury 200°C, co umożliwia ich wykorzystanie w gotowaniu i pieczeniu.
Roślina wykazuje również właściwości przeciwbakteryjne, może obniżać ciśnienie tętnicze u osób z łagodnym nadciśnieniem oraz wspierać profilaktykę próchnicy zębów. Przed regularnym stosowaniem stewii w celach zdrowotnych należy skonsultować się z lekarzem.
źródło: deccoria.pl
