Spis treści:
- Jak rozpoznać obecność zwójki na agreście? Kluczowe objawy
- Naturalne i domowe sposoby na zwójkę. Kiedy wykonać oprysk na zwójkę?
- Kalendarz ochrony agrestu. Co zrobić jesienią, by zwójka nie wróciła w przyszłym roku?
Jak rozpoznać obecność zwójki na agreście? Kluczowe objawy
Zwójka liściowa jest motylem wyrządzającym spore starty w sadach i ogrodach. Jeśli nie zareagujesz w porę, mogą poważnie osłabić agrest i zupełnie pozbawić cię plonu. Swoją nazwę wzięła od charakterystycznego objawu żerowania larw na krzewach i drzewach. Gąsienice, aby ochronić się przed drapieżnikami, zawijają się w liście i zabezpieczają przędzą. Do charakterystycznych objawów żerowania zwójki należą więc:
- zwinięte w rulon liście,
- przędza na spodzie liści, zawiązkach owoców i pąkach kwiatowych,
- obgryzione liście, pędy, kwiaty, zawiązki owoców i owoce, na których zostawiają charakterystyczne płytkie otwory.
Obecność szkodnika możesz rozpoznać również po obecności larw na krzewach i aktywności motyli. W obrębie tej grupy znajduje się szereg gatunków, które różnią się wyglądem, okresem żerowania i zimowaniem. W Polsce najczęściej można spotkać cztery gatunki zwójki.
Zwójka siatkóweczka (Adoxophyes orana)
- Wygląd motyli: samice 15-22 mm o skrzydłach w kolorze szarobrązowym, samce mają skrzydła rdzawo-brązowe z ciemniejszymi pasami delikatnej siateczki. Tylne skrzydła są jasnoszare.
- Wygląd gąsienic: młode poczwarki mają 10-11 mm i są ciemnobrązowe. Gąsienice osiągają maksymalnie 22 mm, mają ciało w kolorze oliwkowo-zielonym lub ciemnozielonym z żółtymi brodawkami.
- Żerowanie: na młodych liściach i kwiatach i zawiązkach owoców.
- Przepoczwarzanie: pod koniec kwitnienia jabłoni.
- Aktywność motyli: I pokolenie - od końca maja do końca czerwca, II pokolenie: od połowy lipca do sierpnia.
- Jaja: składają na górnej stronie liścia lub na owocach. Mają owalny kształt i kolor żółtozielony.
- Okres wylęgu: czerwiec.
- Liczba pokoleń i zimowanie: w dobrych warunkach owad wytwarza dwa pokolenia. Gąsienice zimują w oprzędach w załamaniach kory.
Zwójka bukóweczka (Pandemis heparana)
- Wygląd motyli: rozpiętość skrzydeł 12 mm-24 mm. Pierwsza para skrzydeł jest w kolorze brunatnej, brunatnoszarej lub rdzawej. Mają charakterystyczny rdzawy wzór w kształcie litery V. Skrzydła drugiej pary są szarobrązowe.
- Wygląd gąsienic: młode poczwarki są brązowoczarne o długości 10-12 mm. Gąsienice są zielone z jaśniejszymi brodawkami i żółtozieloną głową.
- Żerowanie: do końca lipca. Atakują głównie liście i kwiaty.
- Przepoczwarzanie: czerwiec.
- Aktywność motyli: od czerwca. Trwają dwa miesiące.
- Jaja: składają na górnej stronie liścia. Mają jasnozielony kolor.
- Liczba pokoleń i zimowanie: najczęściej dwa pokolenia, z czego drugie nie jest tak liczne jak pierwsze. Zimują gąsienice II pokolenia.
Wydłubka oczateczka (Spilonota ocellana)
- Wygląd motyli: pierwsza para skrzydeł podzielona jest na trzy części i każda z nich ma inny kolor: ciemnoszary, biały i szary z kontrastującym rysunkiem. Rozpiętość skrzydeł - 12-16 mm.
- Wygląd gąsienic: młode poczwarki mają 6-7 mm i są brązowe. Gąsienice osiągają maksymalnie 12 mm, mają ciało w kolorze czerwonobrunatnym, brunatnożółtym z ciemniejszymi brodawkami.
- Żerowanie: na pąkach, liściach i kwiatach. Na owocach wygryzają otwory znajdujące się blisko siebie.
- Przepoczwarzenie: druga połowa maja do czerwca.
- Aktywność motyli: od początku czerwca, trwają 2,5 miesiąca.
- Jaja: składają po obu stronach liścia. Mają owalny kształt i kolor żółtobiały.
- Liczba pokoleń i zimowanie: zazwyczaj jedno pokolenie owadów, zimują gąsienice w oprzędach w korze.
Zwójka różoweczka (Archips rosana)
- Wygląd motyli: Samce osiągają rozpiętość skrzydeł do 19 mm, są w kolorze jasnobrązowej z wyraźnym wzorem, samice są większe - do 24 mm w kolorze oliwkowobrunatnej z ciemniejszym wzorem.
- Wygląd gąsienic: młode poczwarki są początkowo zielone, później brązowieją. Gąsienice osiągają maksymalnie 22 mm, mają ciało w kolorze zielonym z brązową głową.
- Żerowanie: na młodych liściach i kwiatach lub liściach zwiniętych w rulon. Żerują do końca czerwca.
- Przepoczwarzanie: połowa czerwca do końca lipca. Samice składają jaja, które następnie przezimują.
- Masowe loty: druga połowa czerwca do końca lipca.
- Jaja: są płaskie i składane w większych grupach na starszych, zdrewniałych pędach. Z zimujących jaj, larwy wylęgają się w porze kwitnienia porzeczki.
- Liczba pokoleń i zimowanie: jedno pokolenie. Zimują jaja złożone w zdrewniałych pędach.
Dorosłe motyle zwójki nie wyrządzają krzywdy krzewom. Najbardziej żarłoczne są larwy, szczególnie te, które wiosną wybudzają się z zimowego snu. Opryski najlepiej wykonać w momencie, kiedy larwy się wyklują lub przebudzą i nie zdążą jeszcze wytworzyć ochronnej przędzy i zwinąć się w liście.
Zobacz również:
Ich eliminację utrudnia obecność kilku gatunków zwójki na krzewie, które w różnych terminach przechodzą kolejne fazy rozwoju. Rozpoznanie odpowiedniego gatunku zwójki jest kluczem do prawidłowego zwalczania szkodnika i terminu wykonania oprysku.
Naturalne i domowe sposoby na zwójkę. Kiedy wykonać oprysk na zwójkę?
Żerujące na wiosnę zwójki uszkadzają pąki kwiatowe i w ten sposób mocno ograniczają plony agrestu. Ponadto obgryzają liście, co osłabia krzew. Kolejne pokolenie wykluwające się latem z kolei może zniszczyć już dojrzewające owoce.
Aby rozpoznać gatunek żerujących zwójek, ogrodnicy zakładają pułapki z lepami. Dzięki odłowieniu dorosłych motyli mogą sprawdzić, z jakim gatunkiem mają do czynienia i w jakich terminach zrobić oprysk zwalczający gąsienice.
Oprysk wykonywany w okresie od zielonego do różowego pąka jabłoni pozwala zniszczyć do 60 proc. zwójek bez względu na gatunek. Jest to okres wspólny żerowania gąsienic wszystkich gatunków. Następne opryski należy wykonać w czerwcu, lipcu i sierpniu po stwierdzeniu gatunku zwójki.
Jednym z naturalnych sposobów ograniczenia liczebności pokolenia zwójek jest stosowanie pułapek feromonowych, które wabią samce motyli. Dzięki nim nie dochodzi do zapłodnienia samicy i składania jaj.
W sklepach ogrodniczych dostępnych jest wiele chemicznych preparatów zwalczających gąsienice zwójki. Przed użyciem należy zapoznać się z instrukcją producenta i okresem karencji. Warto także mieszać preparaty oparte na różnych substancjach czynnych, dzięki czemu gąsienice się nie uodpornią.
Istnieją także naturalne sposoby, które mogą pomóc w ograniczeniu populacji zwójek liściowych. Wybierane są przede wszystkim przez działkowiczów i ogrodników na plantacjach ekologicznych. Często hodowcy sięgają po środki biologiczne zawierające bakterię Bacillus thuringiensis subsp. Kurstaki, B. thuringiensis var. Aizawai lub wirus granulozy, które infekują gąsienice i prowadzą do wymierania całej populacji.
Można również zastosować opryski na bazie roślinnej. Najczęściej polecane przez ogrodników są:
- oprysk z pomidorów: 1 kg liści i pędów pomidorów zalej 10 litrami wody. Gotuj przez 30 minut i odstaw wywar na 2 godziny. Przecedź i opryskaj roztworem wymieszanym z wodą w proporcji 1: 3;
- oprysk z krwawnika pospolitego - 1 kg kwitnącego, świeżego krwawnika lub 400 g suchego ziela zalej 10 litrami wody i zostaw na 24 godziny. Następnie gotuj przez 30 minut. Oprysk wykonaj bez rozcieńczenia.
- oprysk z suszonej trawy: 10 g suchej trawy zalej 10 litrami wody. Zostaw na 24 godziny. Po tym czasie gotuj przez 30 minut. Oprysk wykonaj roztworem bez rozcieńczania.
Pamiętaj, że jednokrotne wykonanie oprysku nie jest wystarczające. Zwalczanie zwójki liściowej wymaga nieustannego monitoringu agrestu i innych krzewów oraz wykonywanie oprysków w różnych okresach.
Zobacz również:
Kalendarz ochrony agrestu. Co zrobić jesienią, by zwójka nie wróciła w przyszłym roku?
Oprócz wiosennych i letnich owoców niezwykle ważne są zabiegi wykonywane na agreście jesienią. To one mogą skutecznie zwalczyć zimujące już larwy i jaja zwójek. Do najważniejszych należą:
- wygrabienie liści i ich spalenie lub złożenie na odpadach bio. Nie wrzucaj ich do kompostu, ponieważ larwy mogły znaleźć tam schronienie.
- usuwanie pozostałych na krzewach owoców - nie zostawiaj na zimę owoców na krzewie - mogły stać się schronieniem dla zwójek;
- cięcie sanitarne krzewów - pod koniec okresu wegetacyjnego warto wykonać cięcie sanitarne agrestu. Wytnij stare nieowocujące pędy, prześwietl koronę. W ten sposób możesz wykryć skupiska oprzędzonych jaj lub larw ukrytych na starych pędach lub w korze.
Niektórzy ogrodnicy zalecają również przetarcie pnia lub głównych pędów agrestu i usunięcie odstającej kory. Pod nią również szkodniki mogły znaleźć schronienie. Zimą warto zostawić karmnik dla sikorek i przygotować na wiosnę budki lęgowe. Dzięki temu wiosną i latem również chętniej odwiedzą nasz ogród. Ptaki te w sezonie żywią się larwami, więc mogą pomóc ci w zwalczeniu zwójki liściowej na agreście.
Źródło: deccoria.pl
