Spis treści:
- Kiedy przycinać żywopłot - terminy
- Jak przycinać żywopłot latem - podstawowe zasady
- Najlepsze rośliny na żywopłot liściasty
Żywopłot, jak wszystkie inne rośliny w ogrodzie, wymaga odpowiedniej pielęgnacji, dzięki której będzie silnie rozkrzewiony, zdrowy i gęsty. Jednym z głównych i chyba najważniejszych zabiegów pielęgnacyjnych jest odpowiednio przeprowadzone cięcie.
Kiedy przycinać żywopłot - terminy
Żywopłot przycina się w celu systematycznej pielęgnacji i odmładzania krzewów (usuwa się wówczas uszkodzone i połamane gałęzie) oraz nadawania im kształtu (tzw. przycinanie formujące).
Rośliny powinno odmładzać się, wycinając co roku przynajmniej 1/3 objętości krzewu (najstarszych części). Z kolei przycinanie formujące stosuje się tak często, jak wymaga tego dany gatunek krzewu.
Pierwsze cięcie wykonuje się zazwyczaj wiosną. Wyjątek stanowi forsycja, która przycina się dopiero po kwitnieniu. W przypadku roślin osiągających duże przyrosty, przycinanie należy wykonać nawet kilka razy w sezonie (nie później niż do 15 sierpnia). Po tym terminie dopuszczalne jest cięcie tylko gatunków o wysokiej mrozoodporności.
Późne cięcie przeprowadza się np. na żywopłotach grabowych. Ma ono na celu uzyskanie efektu pozostawienia liści przez zimę na młodych przyrostach żywopłotów liściastych.
Przeczytaj również
Jak przycinać żywopłot latem - podstawowe zasady
Żywopłoty należy przycinać od góry, a także ich boki na całej szerokości. W przekroju kształt żywopłotu formowanego powinien przypominać trapez z szerszym bokiem u dołu. Takie cięcie krzewów pozwala doświetlić całą ścianę żywopłotu, co wpływa bardzo korzystnie na jego zagęszczenie. Cięcie powinno być prostopadłe do gałęzi, proste i gładkie. Zabieg ten początkowo można wykonywać nożycami do żywopłotów, a w przypadku już dużego lub wysokiego szpaleru urządzeniem spalinowym lub elektrycznych zasilanym z sieci lub baterią. Ponieważ przycinanie żywopłotu często wymaga pracy ponad głową, warto wybrać takie urządzenie, które można odpowiednio ustawić i wyregulować.
Przed zabiegiem zawsze sprawdzaj, czy sprzęt jest odpowiednio naostrzony. Krzewy i drzewa przycinane stępionymi ostrzami gorzej zabliźniają rany i są bardziej podatne na infekcje.
Przeczytaj również
Najlepsze rośliny na żywopłot liściasty
Żywopłot nie musi być nudny i skomponowany jedynie z żywotników albo jałowca – wręcz przeciwnie, zwarta zielona ściana o interesującej fakturze liści, niekiedy obficie kwitnąca lub przebarwiająca się na jesień – to duża zasługa umiejętnego zastosowania gatunków liściastych (zarówno krzewów, jak i drzew) w formie żywopłotu. Jakie gatunki są do tego najlepsze? Czym powinny charakteryzować się te wybrane na naszą zieloną osłonę?
Cechy dobrej rośliny żywopłotowej:
Mrozoodporność — szczególnie istotna w wypadku żywopłotów pełniących funkcję przeciwwietrzną i osłonową. Co ważne – częste cięcie roślin wpływa w pewnym stopniu na obniżenie ich mrozoodporności, więc gatunki wybrane na osłonę powinny być naprawdę wytrzymałe, jak np.:
- dereń biały i jadalny
- grujecznik japoński
- irga błyszcząca
- kalina koralowa
Tolerancja na suszę i warunki środowiska, w miastach dodatkowo odporność na zasolenie i zanieczyszczenie — żywopłoty to parawany, które chronią wnętrze ogrodu przed niekorzystnym wpływem czynników środowiskowych. Gatunki odporne na zasolenie i zanieczyszczenie to np.
- oliwnik wąskolistny
- rokitnik pospolity
- suchodrzew pospolity
Odporność na choroby i szkodniki — z założenia nie powinny wymagać ciągłych prac pielęgnacyjnych, oprysków i podlewania dobrze ukorzenionych już roślin, jeśli zależy nam na takich roślinach, to raczej unikajmy głogów, które są atakowane przez zarazę ogniową, wiązów – ginących z powodu holenderskiej choroby wiązów, oraz berberysu pospolitego – żywiciela rdzy źdźbłowej.
Rośliny powinny tolerować i lubić cięcie — dotyczy to tych sadzonych w żywopłotach formowanych. Bardzo dużą zaletą jest umiejętność wytwarzania pędów z pąków śpiących nawet na bardzo starych gałęziach – potrafi to np. lipa i grab, a cecha ta umożliwia odbudowanie żywopłotu nawet po bardzo radykalnym cięciu. Inne przykładowe gatunki, także doskonale znoszące cięcie to:
- buk pospolity
- dereń biały i jadalny
- porzeczka alpejska i złota
- tawuła
- śnieguliczka biała
- ligustr pospolity
Sposób wzrostu roślin — jeśli chodzi o gatunki drzewiaste, wybierajmy te o mniejszych liściach, gdyż duże blaszki liściowe pocięte sekatorem wyglądają nieestetycznie. Unikajmy też gatunków o długich międzywęźlach i liściach skupionych w okółkach (rosnące w taki sposób rośliny, po strzyżeniu dają efekt sterczących pojedynczych gałązek bez liści) oraz tych, które rozrastają się za pomocą podziemnych rozłogów – chyba że decydujemy się na szeroki żywopłot o naturalnej formie. Dobrym wyborem są rośliny o gęsto i regularnie ułożonych pąkach, z których po przycięciu wyrośnie wiele nowych odgałęzień, o zwartym pokroju, mocno zagęszczone – szczególnie w dolnej partii.
Roślina powinna stosunkowo szybko rosnąć, a zaplanowany wymiar ok. 150-180 cm przy regularnym cięciu (w przypadku roślin liściastych) powinna osiągnąć po upływie maksymalnie 10 lat. Najszybciej rosnące rośliny żywopłotowe to np.:
- pęcherznica kalinolistna
- forsycja
Poniżej jeszcze gatunki, które są idealnym materiałem na żywopłoty naturalne nieformowane:
- krzewuszka cudowna
- pęcherznica kalinolistna
- kalina
- pigwowiec japoński
- róża pomarszczona, róża stulistna
Wśród tych poniższych roślin znajdziemy natomiast te, których ozdobą są owoce, będące równocześnie pożywieniem dla ptaków:
- berberys
- dereń jadalny
- irga błyszcząca
- kalina koralowa
- porzeczka
- morwa biała
- ognik szkarłatny
- rokitnik pospolity, otwiera się w nowym oknie - roślina dwupienna, do wytwarzania owoców potrzebuje osobników żeńskich i męskich
- oliwnik wąskolistny
- śnieguliczka biała
Opracowanie: Barbara Machalska - Cyran
