Spis treści:
- Dlaczego korzeń selera słabo rośnie - najczęstsze przyczyny
- Ekologiczne nawożenie selera - co podać zamiast sztucznych nawozów?
- Trik z odkrywaniem bulwy - jak stymulować seler do wzrostu wszerz?
- Stanowisko, podlewanie i sąsiedztwo - co jeszcze przesądza o wielkości bulwy
- Najczęstsze choroby i szkodniki selera
Dlaczego korzeń selera słabo rośnie - najczęstsze przyczyny
Seler korzeniowy należy do najdłużej rosnących warzyw w polskim ogrodzie. Od wysiewu nasion do wykopania bulwy mija od 180 do 210 dni, a każdy błąd w pielęgnacji odbija się na całym sezonie. Zbyt drobny, włóknisty korzeń zamiast pełnej bulwy odpowiada prawie zawsze jedna z czterech przyczyn:
- zbyt głębokie sadzenie rozsady - jeśli zakopiesz serce rośliny, z którego wyrastają liście, wzrost koncentruje się w części nadziemnej, a bulwa pozostaje drobna; sadzonkę umieść tak, żeby szyjka korzeniowa wystawała nad poziom gruntu;
- nadmiar azotu przy niedoborze potasu i boru - seler wypuszcza wtedy gęstą rozetę liści, ale pod ziemią rośnie tylko sieć włośników;
- nieregularne podlewanie - wahania wilgotności hamują rozrost bulwy i powodują jej pękanie;
- sadzenie w zbyt zimną glebę - wywołuje jarowizację i wybijanie w pędy kwiatostanowe zamiast budowania korzenia spichrzowego.
Ekologiczne nawożenie selera - co podać zamiast sztucznych nawozów?
Seler korzeniowy najlepiej rośnie na grządce zasilonej rok wcześniej obornikiem, dlatego o ekologicznym nawożeniu selera pomyśl już jesienią. Rozsyp na grządce 3 kg dobrze przefermentowanego obornika na mkw i wkop go pod zimę. Jeśli pominąłeś jesienny obornik, wiosną wzbogać glebę dojrzałym kompostem w dawce 5-7 kg na mkw i wymieszaj go z górną warstwą ziemi na głębokość około 15 cm.
Sam kompost nie pokryje jednak wysokiego zapotrzebowania selera na potas i wapń. W sezonie sięgnij po gnojówkę z żywokostu lekarskiego - zawiera ona ponad dwa razy więcej potasu niż obornik. Rozcieńcz ją w proporcji 1:10 i zasilaj rośliny co dwa tygodnie od czerwca do końca sierpnia. Zrezygnuj z gnojówki z pokrzywy - jako typowy nawóz azotowy wspiera rozwój liści kosztem bulwy.
Po popiół drzewny sięgnij wtedy, gdy gleba pod selerami jest zbyt zakwaszona. Przesiej go i rozsyp wokół roślin w dawce 30-50 g na mkw, a następnie delikatnie wymieszaj z wierzchnią warstwą ziemi. Podniesie on pH do zakresu optymalnego dla selera - między 6,5 a 7,5 - a przy okazji uzupełni wapń i część potasu.
Zobacz również:
Dokarmianie dolistne selera na bor i molibden
Niedobór boru objawia się jasnozielonym lub żółtym zabarwieniem liści, a molibdenu - pękaniem liści u nasady i brunatnymi plamami na korzeniu spichrzowym. Oba mikroelementy uzupełnisz dolistnie, opryskując rośliny gotowym nawozem wieloskładnikowym z mikroelementami. Zrób to dwukrotnie - pierwszy raz w lipcu, drugi w połowie sierpnia. Oprysk wykonaj wieczorem, przy bezwietrznej pogodzie, kierując strumień pod liście.
Trik z odkrywaniem bulwy - jak stymulować seler do wzrostu wszerz?
W połowie sierpnia, gdy bulwa wyraźnie zarysuje się pod liśćmi, palcami lub małą łopatką delikatnie odgarnij ziemię z jej górnej części - tak, aby połowa zgrubienia znalazła się nad gruntem. Zabieg powtórz na początku września. Tym jednym ruchem zatrzymasz tworzenie nowych korzonków na powierzchni i skierujesz cukry oraz składniki mineralne pobierane przez liście prosto do głównego organu spichrzowego.
Odkrycie bulwy połącz z dwoma uzupełniającymi zabiegami. Zerwij wszystkie zewnętrzne, żółknące liście i pokładające się ogonki, zostawiając jasnozielony środek rozety - to on zasila rosnącą bulwę. Następnie nożem lub sekatorem odetnij korzenie boczne selera, które wyrosły w górnej części zgrubienia ponad poziomem gruntu. Lepsza cyrkulacja powietrza wokół odsłoniętej bulwy ograniczy ryzyko gnicia na początku jesieni.
Stanowisko, podlewanie i sąsiedztwo - co jeszcze przesądza o wielkości bulwy
Seler posadź dopiero w drugiej połowie maja, po przejściu zimnych ogrodników, kiedy temperatura gleby przekracza 12°C. Wcześniejsze sadzenie grozi jarowizacją - roślina, zamiast budować bulwę, wybija w pęd kwiatostanowy. Rozsadę umieść w rozstawie 40x30 cm, na grządce nasłonecznionej i osłoniętej od północnych wiatrów. Seler jest warzywem światłolubnym - w cieniu wyraźnie słabiej plonuje, a bulwy pozostają drobne.
Gleba musi być żyzna, próchnicza i wilgotna, ale przepuszczalna - na ciężkiej, zbitej ziemi bulwa rośnie krzywo i pęka. Jeśli twoja ziemia jest gliniasta, wymieszaj ją przed sadzeniem z dwoma wiadrami piasku i wiadrem kompostu na każdy mkw. Selery podlewaj regularnie i obficie, najlepiej rano, dostarczając około 20 l wody na mkw w okresie suszy. Niedobór wody w lipcu i sierpniu skutkuje drobnymi, włóknistymi bulwami, a duże wahania wilgotności powodują pękanie korzeni i tworzenie pustych przestrzeni w środku.
Dobrymi sąsiadami selera korzeniowego są pomidory, ogórki, kapusta i por. Kapustowate chronią seler przed plamistością liści, a seler odstrasza bielinka i pchełki kapuściane. Unikaj uprawy selera obok marchwi, pietruszki i pasternaku oraz po nich - wszystkie te warzywa należą do rodziny baldaszkowatych i atakują je te same szkodniki. Zachowaj też co najmniej 4-letnią przerwę w uprawie na tej samej grządce.
Zobacz również:
Najczęstsze choroby i szkodniki selera
Najgroźniejszą chorobą selera jest septorioza, atakująca liście. Objawia się brunatnymi plamami z ciemną obwódką. W warunkach mokrego lata grzybnia przenosi się na ogonki i prowadzi do zamierania rozety. Aby ograniczyć zagrożenie, siej selery z nasion zaprawionych i unikaj moczenia liści przy podlewaniu.
Z owadów największe szkody wyrządza połyśnica marchwianka - jej larwy drążą rdzawobrunatne korytarze w bulwach. Najprostsza ekologiczna ochrona to osłony z białej agrowłókniny rozłożone na grządce zaraz po posadzeniu rozsady, które warto utrzymać przez cały czerwiec, kiedy dorosłe muchówki składają jaja. Pomocne są też żółte tablice lepowe do kontroli liczebności szkodników.
Selery wykop w pierwszej połowie października, podczas suchej pogody, zanim chwyci pierwszy silny przymrozek. Wyjmij bulwy widłami, podważając je od dołu, i odetnij liście, zostawiając kilkucentymetrowe ogonki. Tak przygotowane warzywo łatwo przechowasz w piwnicy do marca.
Źródło: deccoria.pl
