Porady ogrodnicze

Odmiany, pielęgnacja i zastosowanie jałowca

Krzewy i drzewa iglaste, dzięki bogactwu form i pokrojów, stanowią cenny element ogrodowych aranżacji. Ożywiają krajobraz, tworzą dekoracyjny kontrast lub tło dla innych roślin, chronią też przed zimnem i zanieczyszczeniami środowiska. Iglaki są piękne o każdej porze roku, ale najbardziej docenimy je wczesną wiosną, zimą i późną jesienią, kiedy z powodu aury ogród dużo traci na swej urodzie.
Odmiany, pielęgnacja i zastosowanie jałowca
REKLAMA

Krzewy i drzewa iglaste w ogrodzie
Krzewy i drzewa iglaste sadzimy wiosną, kiedy zaczynają wegetację albo też jesienią, kiedy kończą rozwój. Kupujemy je z bryłą korzeniową, podlewamy i sadzimy nie głębiej niż rosły w szkółce. Wybierając iglaki, trzeba zwrócić szczególną uwagę nie tylko na wygląd ich części nadziemnej, ale też na jakość korzeni. Gleba pod iglaki powinna mieć odpowiednią strukturę, wilgotność, przewiewność i kwasowość - określone wymaganiami poszczególnych gatunków i odmian. Warto też wiedzieć, że nie wszystkie krzewy i drzewa iglaste dobrze znoszą przesadzanie. Tu przeczytasz też o tym, jak zaaranżować ogród z tujami – kiedy, jak je przesadzać oraz jak pielęgnować.

Zarejestruj się! | Dodaj galerię!


Fot. Fajny Ogród

Iglaki możemy sadzić pojedynczo lub w grupach. Ładnie wyglądają w nasadzeniach złożonych z gatunków i odmian o różnej fakturze i pokroju. Niezwykle dekoracyjnie prezentują się iglaki na tle wypielęgnowanej trawy oraz nad wodą. Mogą stanowić też oryginalną podporę dla kolorowych pnączy, na przykład wiciokrzewów i powojników. Na ich tle pięknie odznaczają się różaneczniki, azalie, forsycje i rośliny cebulowe. Sadzi się też iglaki w donicach i przestawia zgodnie z upodobaniami ogrodnika.  Ponieważ niektóre krzewy i drzewa iglaste wytwarzają specyficzny wilgotny mikroklimat, warto je umieścić w pobliżu altany lub werandy.

Bardzo lubiane są iglaki małych rozmiarów, zwane popularnie karłowymi. Świetnie współgrają z nimi np. wrzośce. Krzewy i drzewa iglaste karłowe mają zazwyczaj płytki system korzeniowy, wymagają więc ściółkowania, zabezpieczającego przed nagrzewaniem, przemarzaniem korzeni oraz wyparowywaniem wilgoci. Iglaki karłowe sadzi się często w ogrodach skalnych albo w formie żywopłotów. Kiedy zimą przykryje je delikatny śnieg, tworzą bajkową atmosferę. Również iglaki wysokie, otulone śniegiem albo opalizującym szronem, wyglądają zjawiskowo. Niektóre krzewy i drzewa iglaste, takie jak jałowce, sosny i jodły, mają też właściwości lecznicze.

Zarejestruj się! | Dodaj galerię!

Przeczytaj również: Formowanie iglaków. Zdradzamy tajemnice ich przycinania

Do mało ekspansywnych iglaków należą jałowce, występujące w niezliczonej ilości odmian - okrągłych, kolumnowych, płożących i innych. Najczęściej są to krzewy, rzadziej drzewa iglaste. Jałowiec to typowa roślina gleb jałowych - stąd właśnie jego nazwa. Jałowce są przeważnie niebieskozielone. Ich młode igły są kłujące, a z wiekiem stają się coraz bardziej łuskowate. Dojrzałe owoce jałowca mają ładny ciemnoniebieski kolor i są bardzo lubiane przez ptaki. Są odporne na niskie temperatury. Świetnie sprawdzą się np. na skalniaku.

Zarejestruj się! | Dodaj galerię!


Zanurzmy się w zielonej miękkości - jałowiec płożący
Iglaki płożące pełnią zazwyczaj rolę roślin okrywowych, ścielących się ładnie po podłożu. Krzewy te tworzą w szybkim tempie zwarte kobierce zieleni. Są zazwyczaj mrozoodporne i nie wymagają intensywnej pielęgnacji. W naturze rośliny płożące rosną w miejscach, w których panują niekorzystne dla nich warunki. Dotyczy to szczególnie stref arktycznych i alpejskich, gdzie wieją silne wiatry, pokrywa śnieżna utrzymuje się bardzo długo, roślinność przykrywają lawiny, a ziemia jest nieurodzajna lub zbyt wilgotna. Jałowiec płożący pochodzi z północnych regionów Ameryki Północnej, gdzie rośnie na skalistych i piaszczystych brzegach morskich oraz nad jeziorami. Gatunek ten przyjmie się w każdej ubogiej glebie, najlepiej na otwartym stanowisku i w miejscu bardzo słonecznym. Jesienią przebarwi się na ładny fioletowy kolor. Szerszy opis jałowców płożących znajdziesz tu.

Spośród klasycznych jałowców płożących warto przypomnieć dorastający do pół metra wysokości szarozielony jałowiec płożący repanda o zwartym kulistym pokroju. Zupełnie płasko rośnie - dzięki czemu przykrywa powierzchnię ziemi.  Bardzo płaski w formie jest też jałowiec płożący siny horizontalis, odmiany glaca. Srebrzystoniebieskie gałązki ma jałowiec łuskowaty odmiany blue carpet i blue star. Krzew ten zupełnie przylega do ziemi. Rozrasta się bardzo szeroko, tworząc atrakcyjne zielone kobierce. Leżące na ziemi pędy szybko się ukorzeniają, dzięki czemu roślina samoistnie się ładnie rozkrzewia. Szarozielonej barwy z błękitnawym nalotem jest malutki jałowiec płożący minima.

Ponieważ krzew ten rośnie bardzo wolno, można go posadzić w ogrodzie skalnym. Bardzo niski jest też jałowiec płożący prince of wales, który zimą przebarwia się na fioletowo. Szybko rośnie, dlatego nadaje się jako roślina okrywowa jałowiec płożący blue chip. Z odmian polskich na uwagę zasługuje jałowiec płożący agnes (dawniej agnieszka), występujący w niebieskostalowym kolorze. Z odmian łuskowych możemy posadzić w ogrodzie również niewielki jałowiec meyera.

Fot. Ogród przy domku jednorodzinnym

Jałowiec pospolity

Jest to krzew, rzadziej niewielkie drzewo z rodziny cyprysowatych, dorastające do piętnastu metrów wysokości. Jałowiec pospolity ma najczęściej ładny, regularny, wąski lub szeroki albo owalny pokrój. Ale może też być kulisty lub rozwichrzony. Spotyka się też formy krzewiaste, stożkowate lub pienne wrzecionowate. Korona jest gęsta, zwarta, a czasami lekka i przejrzysta. Ze względu na tę różnorodność,  nazywa się jałowiec pospolity zmiennym. Młode egzemplarze mają ciemnoszarą i podłużnie porysowaną korę, natomiast kora starszych okazów pokryta jest strzępiącymi się łuskami.  Choć jest mrozoodporny, największe zniszczenia zimą powstają pod wpływem ciężkiego, mokrego śniegu. W warunkach zanieczyszczonego powietrza źle rośnie.

Jałowiec pospolity rozwija się powoli, ale potrafi dożyć ponad stu lat. Spotkać go można niemal w całej Europie, Azji, Ameryce Północnej i północnej Afryce. W Polsce występuje na niżu i w niższych położeniach górskich, z wyjątkiem południowo-wschodnich części kraju. W stanie dzikim rozsiewa się z nasion kiełkujących dopiero po przemrożeniu.

Jałowiec pospolity rośnie w naturze na stanowiskach wilgotnych, kwaśnych, ubogich, jałowych i suchych - na wapiennych zboczach, wrzosowiskach i na piaskach wydm. Dobrze się czuje w towarzystwie borówki czarnej, brzozy brodawkowatej i sosny pospolitej. Do dobrego wzrostu wymaga dużo słońca. W sąsiedztwie jałowca dobrze przyjmują się sadzonki sosny i rosną dużo szybciej niż te poza jego zasięgiem. W młodych lasach wraz jałowcem szybciej wyrastają grzyby. Dzieje się tak, ponieważ igliwie jałowca, ulegając rozkładowi szybciej niż igliwie innych drzew, wytwarza niekwaśną żyzną próchnicę.

Zarejestruj się! | Dodaj galerię!

Jałowiec pospolity jest drzewem dwupiennym, co oznacza, że na jednym egzemplarzu znajdują się kwiaty albo męskie albo żeńskie. Kwiaty męskie są żółte i kuliste, natomiast kwiaty żeńskie to maleńkie, jasnozielone owocolistki. Kwiaty pojawiają się w czerwcu, są niepozorne i  osadzone w kątach igieł. Kuliste szyszkojagody jałowca pospolitego dojrzewają pod koniec września, uzyskując ciemną barwę z sinawym nalotem.  Można w tym czasie znaleźć też na krzakach jałowca zielone maleńkie jagódki, które rozwinęły się wiosną i dojrzeją w roku następnym.

Właściwości lecznicze i przyprawowe

Jałowiec pospolity ma między innymi właściwości moczopędne. Działa też bakteriobójczo na patogenne szczepy bakterii w drogach moczowych oraz w przewodzie pokarmowym. Pomaga ponadto w obrzękach spowodowanych chorobami nerek i w stanach zapalnych układu moczowego. Właściwości lecznicze przetworów z jałowca wykorzystuje się czasami w chorobach układu krążenia. Słodkawo-korzenne przyprawy stosowane są też w bólach stawów. W chorobach reumatycznych oraz wypryskach skórnych polecana jest też kąpiel z gałązkami i owocami jałowca. W nerwobólach stosuje się też zewnętrznie olejek jałowcowy. Warto jednak wiedzieć, że długotrwałe przyjmowanie wyciągów z jałowca albo zbyt duże jego dawki, mogą spowodować podrażnienie błony śluzowej przewodu pokarmowego i nerek, rozszerzenie naczyń krwionośnych oraz długo utrzymujący się odczyn zapalny. Nie powinno się podawać przetworów z jałowca kobietom w ciąży.

Zarejestruj się! | Dodaj galerię!


Wyciągi z owoców jałowca wzmagają nieznacznie wydzielanie żółci, zwiększają wytwarzanie soku żołądkowego, pobudzają perystaltykę jelit oraz wydzielanie potu. Owoce jałowca wchodzą w skład mieszanek ziołowych pomocnych w odtruwaniu wątroby. Można je też przyjmować doustnie w zaburzeniach trawiennych oraz wzdęciach - według specjalnego schematu, zwiększając ich ilość i  potem zmniejszając. Do celów leczniczych zbiera się owoce jałowca późną jesienią i zimą. Powinny być dobrze dojrzałe, ciemnofioletowe, niemal czarne. Mają wówczas przyjemny, balsamiczny zapach, nazywany leśnym, a w smaku są gorzkawe i lekko pikantne. Zawierają garbniki, flawonoidy, gorycze, żywicę, woski, związki cukrowe, sole mineralne i kwasy organiczne.

Owoce jałowca, drewno jałowca oraz końce jego pędów zawierają olejki eteryczne służące do aromatyzowania wódek gatunkowych, syropów, likierów, soków, nalewek i dżinu, którego są ważnym składnikiem. Z jagód jałowca warzono dawniej piwo, które spożywano też jako pożywną polewkę. Jałowiec jest też składnikiem wielu mieszanek przyprawowych o różnym zastosowaniu. Jego owoce dojrzewają w ciągu dwóch lat i już wówczas nadają się jako przyprawa do marynowania i przyprawiania mięsa, zwłaszcza dziczyzny i ryb. Dodaje się je też do słodkiej i kwaszonej kapusty oraz czerwonych buraków. 



Zdjęcie główne: 123RF/PICSELL

Przeczytaj również:

Tulipanowiec – jedno z ciekawszych drzew ozdobnych w naszych ogrodach

Grillo-wędzarnia - czy grill ogrodowy z wędzarnią to dobre rozwiązanie

Ciekawa roślina na żywopłot – wiąz turkiestanu

Jedno z najpiękniejszych wiosennych drzew - judaszowiec

Najpopularniejsze byliny do ogrodu

Przeczytaj również

REKLAMA
REKLAMA

Dodaj komentarz

Wasze komentarze (0)

Brak komentarzy

Ostatnio spodobało się

Informacja

Nie możesz dodać komentarza do tej treści. To okno zamknie się automatycznie za 3 sekundy.

Edytuj komentarz

Usuń komentarz

Czy na pewno chcesz usunąć komentarz do artykułu "Odmiany, pielęgnacja i zastosowanie jałowca"? Tej operacji nie można cofnąć.

Wyślij mailem

Informacja

Zgłoś nadużycie

Informacja

To okno zamknie się automatycznie za 3 sekundy.
REKLAMA

Wyłącz to powiadomienie

Nie będziesz już więcej otrzymywać powiadomień do tego zdarzenia.
Państwa przeglądarka jest nieaktualna. Aby zapewnić większe bezpieczeństwo, wygodę i komfort użytkowania w tej witrynie, proszę zaktualizować swoją przeglądarkę.
Polub nas, aby otrzymywać niezliczone pomysły wprost na swoją tablicę!

Edycja zdjęcia

Obróć

Informacja

Zaloguj się

Newsletter

Zapisz się do newslettera, aby otrzymywać najciekawsze artykuły oraz inspiracje z serwisu Deccoria.pl

Powiadomienia

Informacja

Nie możesz wykonać tej akcji. To okno zamknie się automatycznie za 3 sekundy.